ፈትሊ ሓርነት፡ ምስክርነት ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮ ዓዲ ተሰኪመን

ፈትሊ ሓርነት፡ ምስክርነት ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮ ዓዲ ተሰኪመን
ኣንፈት ኣዳላዊ
28 ሰነ 2026 ዓ.ም
ብዕለት 27 ሰነ 2026 ኣብ ኣዳራሽ ኣኼባ ማእከል ኣረጋውያን ኣብ ቺኖ ካሊፎርንያ፡ ሓያልን ኣዝዩ ኣድላዪን ድምጺ ብትብዓት ናብ ህዝባዊ መድረኽ ረጊጹ። ንዓለም ብቋንቋ እንግሊዝ ዝተዳለወ ምስክርነት ቃልሲ ደቂ ኣንስትዮ ኤርትራውያን *Threads of Freedom* ብጸጋለም ወልደማርያም ቀሪቡ። እዚ ካብ መመረቕታ መጽሓፍ ንላዕሊ እዩ ነይሩ፤ ሃገራዊ ምሕዋይ ዝግበረሉ ህሞት እዩ ነይሩ- ንነዊሕ እዋን ኣብ ትሕቲ ሓመድ ውግእን ስደትን ስቕታን ዝተቐብረ ዛንታታት ዳግማይ ምርካብ።
እዚ ካብ ባህላዊ ፍጻመ ኣዝዩ ዝዛይድ ምዃኑ ንምግላጽ ኣብቲ ኣዳራሽ ዝነበረ ሃዋህው እኹል እዩ ነይሩ። ደራሲ ባህላዊ ኣከዳድና ተኸዲኑ ኣብ መድረኽ ደው ኢሉ፡ ንብዙሕነት ሕብረተሰብ ኣመሪካ ባዕሉ ዘንጸባርቕ ተዓዘብቲ፡ ማለት ኤርትራውያንን ኣመሪካውያንን፡ ጸለምቲ፡ ጸለምቲ፡ ኤስያውያን፡ ላቲኖ፡ ካብ ኩሉ ወለዶታት መደረ ኣስሚዑ። ብድሕሪኣ ድማ “ዛንታ ደቂ ኣንስትዮና ጨርቂ ሓርነትና ዝሽፍኑ ፈትሊ’ዮም” ዝብል ሰንደቕ ዕላማ ተኣዊጁ። ኣብ ገጽ እታ መጽሓፍ፡ ሓደ ተጋዳላይ ሓርነት ኣብ ደረቕን ተሪርን መሬት ንበይኑ ይኸይድ- ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮ ንወለዶታት ዝረገጽኦ መንገዲ፡ መብዛሕትኡ ግዜ ዘይርኣያን ስሞም ዘይተጠቕሰን፡ ግን ከኣ ንሓርነት ዓደን መሰረታዊ ዝኾነ።

እዛ መጽሓፍ እዚኣ ድምጾም እያ።
ተስጋለም ወልደማርያም ብዘይ ምሕላል ተልእኾኣ ትእውጅ። ፈትሊ ሓርነት ዝተጻሕፈ ታሪኽን ስቓይን ናይተን ትብዓተን ንመስርሕ ብረታዊ ቃልሲ ዝቐረጻ ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮ ንምግላጽ እዩ። ኣብ ውሽጢ ገጻታ፡ ዕስራ ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮ ዛንታአን ብድምጸን ይነግራ- ዛንታ ክሳራ፡ ጽንዓትን ጽንዓትን፡ ኣብ ቅድመ ግንባር ጥራይ ዘይኮነ ኣብ ጽላሎት ዝተኻየዱ ውግኣት። ካብዚኣተን ኣብ 1965 ኣትሒዘን ናብቲ ቃልሲ ዝተጸንበራ ደቂ ኣንስትዮ፡ ተኣሲረን ዝተሳቐያ ደቂ ኣንስትዮ፡ ኣብ መዳጎኒ መዓስከራት ዝተደርበያ ኣዋልድ፡ ቅድሚ ናብ ቅድመ ግንባር ምልኣኸን ኣብ ወጻኢ ሃገራት ዘገልገላ ደቂ ኣንስትዮ፡ ካልኦት ካብ ፖርት ሱዳን ናብቲ ቃልሲ ዝኣተዋ፡ ከምኡ’ውን ካልኦት ብስነ-ጥበብ ኣቢለን ባህሊ ኩናማ ናብ ዓለም ዘምጽኣ እየን። ተጋደልቲ፡ ኣዳለውቲ፡ ኣዴታት፡ ስነ-ጥበባውያን- ዓንዲ ሕቖ ሓርነት ኤርትራ ይፈጥሩ። ዛንታታቶም እግረ ጽሑፍ ኣይኮኑን፤ ኣብ መንነት ሃገር ኣገደስቲ ምዕራፋት’ዮም።

ኤርትራውያን ደቂ-ኣንስትዮ ማሕበራዊ ዕንቅፋታት፡ ፖለቲካዊ ጭቆና፡ ቁጠባዊ ሽግር፡ ማእሰርቲ፡ ስደትን ስቅያትን፡ ከምኡ’ውን ድሕሪ ኲናት ህይወት ዳግም ንምህናጽ ዘጋጠመን ዘይተኣደነ ጾር ብኸመይ ከም ዘጋጠማ እታ መጽሓፍ ትድህስስ። እዚ ዅሉ ፈተናታት እናሃለወ፡ ክብረቶም ዓቂቦም እዮም። ንበደል ተቓዊሞሞ። ህዝቢ ክስከሞም ኣብ ዘይክእለሉ ህሞታት ንህዝቢ ተሰኪሞምዎ እዮም። ጸጋለም፡ “እዛ መጽሓፍ ንዓኹም እያ፡ መስዋእትኹም ኣይትረስዑ፡ ድምጽኹም ኣይትቐብሩ” ብምባል ንኣንበብታ ብምዝኽኻር ብህጹጽ ትጽሕፍ። መጠንቀቕታኣ ንጹር’ዩ፡ ታሪኽ ደቂ ኣንስትዮ ኤርትራ እንተዘይተጻሒፉ ካብ ዝኽሪ ህዝቢ ክድምሰስ’ዩ። ፈትሊ ሓርነት ምኽባር ጥራሕ ኣይኮነን፤ ነቲ ትረኻ ንምምላስ ዝግበር ጻውዒት እዩ። ንዓሰርተታት ዓመታት ኣስማት ማእለያ ዘይብለን ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ወግዓዊ መዛግብቲ ሸለል ተባሂሉ። ኣበርክቶኦም ብፖለቲካ ተደፊኑ፡ መስዋእቶም ድማ ብስቕታ ተዋሒጡ። እዛ መጽሓፍ እዚኣ ነቲ ስቕታ ትሰብሮ። ነቶም ኣስማት ይመልሶም። ክብሪ ይመልስ። ንሓቂ ይመልሶ።
ኣብ ካሊፎርንያ ዝተኻየደ ናይ ምጅማር መደብ ምዉቕን ዘኹርዕን ጉዳይ እዩ ነይሩ። እቶም ስእልታት፡ ሓደ ሕብረተሰብ፡ መጽሓፍ ንምጽንባል ጥራይ ዘይኮነ፡ ብትብዓተን፡ ንዕጫ ኤርትራ ዝቐረጻ ወለዶ ደቂ ኣንስትዮ ንምኽባር ዝተኣከበ ምዃኑ ዘርኢ’ዩ። ካብ ቀዳማይ ሕታም ዝረኽቦ ኣታዊ ንማሕበር ረድኤትን ተሃድሶን ኤርትራ (ERRA) ዝጠቅም ኮይኑ፡ ኣብ ካሊፎርንያ ዝመደበሩ ኣብ መላእ ዓለም ንዝርከቡ ኤርትራውያን ስደተኛታት ዝሕግዝ ገባሪ ሰናይ ትካል እዩ። እዚ ግቡእ እዩ፣ ከመይሲ እቲ መጽሓፍ ንባዕሉ ናይ ምሕዋይ ተግባር እዩ፣ ማለት ነቲ ዝጠፍአ፣ ዝተረሰዐ ወይ ኮነ ኢልካ ዝተደምሰሰ ምምላስ እዩ።
ፖለቲካዊ መጻኢ ኤርትራ ዘይርጉጽ ኣብ ዝኾነሉ እዋን፡ ቁስሊ ጭቆና ድማ ኣብ መላእ ዲያስፖራ ንዝርከቡ ስድራቤታት ዝጸሉ ዘሎ እዋን፡ ፈትሊ ሓርነት፡ ሓደ ቀሊል ሓቂ የዘኻኽረና፡ ደቀንስትዮኡ ዝርስዕ ህዝቢ ነፍሱ ይርስዕ። ሓርነታዊ ቃልሲ ኣብ መንኵብ ዕጡቓት ጥራይ ኣይተሰከመን። እንታይ ደኣ ንተጋደልቲ ኣብ ገዝአን ዘዕቆባ፡ ብእግረን መግብን መድሃኒትን ዘብጽሓ፡ ካብ ማእሰርቲ ዝደሓና፡ ኣብ ስደት ቆልዑ ዘዕበያ፡ ኣብ ቅድመ ግንባር ዝተቓለሳ፡ ባህልን መንነትን ዝዓቀባ፡ ድሕሪ ኲናት ማሕበረሰባት ዳግማይ ዝሃንጻ ደቂ ኣንስትዮ ተሰኪመንኦ። ዛንታታቶም ኣማራጺ ኣይኮነን። ኣገደስቲ እዮም።

ከም ኣንፈት፡ እዛ መጽሓፍ’ዚኣ ኣብ ሓባራዊ ዝኽሪ ኤርትራ ኣገዳሲት ኣበርክቶ ኮይና ኢና ንርእዮ። ምስ ተልእኾና ዝሰማማዕ እዩ: ንሓቂ ምክልኻል: ድምጺ ውጹዓት ምዕባይ: ክብሪ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ዝሃለወሉ ቦታ ምሕላው:: ኩሉ ኤርትራዊ – ኣብ ውሽጢ ሃገር ይኹን ኣብ ዲያስፖራ – ነተን ብትብዓተን ንታሪኽና ዝቐረጻ ደቂ ኣንስትዮ ከንብባ፡ ከካፍላ፡ ክንዛተየለንን ከነኽብራን ንዕድም።
ዛንታታቶም ድማ እቲ ፈትሊ እዩ። ሓድነትና ጨርቂ እዩ። ናጽነት ድማ ብህይወቶም ዝሰፈናዮ ክዳን እዩ።
መስዋእቶም ፈጺሙ ኣይርሳዕን እዩ።